FP.10.8. Bholi: Explanation in Hindi Class 10 English CBSE

About the Author

K. A. Abbas (1914–1987) was a renowned Indian writer, journalist, and filmmaker, best known for his powerful portrayal of social realities and human values. Born in Panipat, Haryana, he was educated at Aligarh Muslim University, where he developed a strong commitment to progressive and reformist ideas. Abbas wrote extensively in English, Urdu, and Hindi, and his works often focused on social injustice, poverty, gender inequality, and the struggles of ordinary people.

He gained wide recognition as a journalist through his long-running column “Last Page” in Blitz magazine, which he wrote for several decades. As a filmmaker, he was associated with Indian cinema’s parallel and realist movement and contributed scripts to iconic films such as Neecha Nagar, Awara, and Shree 420. His short story “Bholi” reflects his deep concern for women’s dignity and education. K. A. Abbas remains an influential figure in Indian literature and cinema for his socially committed art. 

Explanation in Hindi

From her very childhood Bholi was neglected at home. Why did her teacher take special interest in her? Did Bholi measure up to her teacher’s expectations?
เคฌเคšเคชเคจ เคธे เคนी เคญोเคฒी เค˜เคฐ เคฎें เค‰เคชेเค•्เคทा เค•ा เคถिเค•ाเคฐ เคฐเคนी। เค‰เคธเค•ी เค…เคง्เคฏाเคชिเค•ा เคจे เค‰เคธเคฎें เคตिเคถेเคท เคฐुเคšि เค•्เคฏों เคฒी? เค•्เคฏा เคญोเคฒी เค…เคชเคจी เค…เคง्เคฏाเคชिเค•ा เค•ी เค…เคชेเค•्เคทाเค“ं เคชเคฐ เค–เคฐी เค‰เคคเคฐी?

    READ AND FIND OUT / เคชเคข़िเค เค”เคฐ เคœाเคจिเค

    • Why is Bholi’s father worried about her?
    • For what unusual reasons is Bholi sent to school?

    • เคญोเคฒी เค•े เคชिเคคा เค‰เคธเค•ी เคšिंเคคा เค•्เคฏों เค•เคฐเคคे เคนैं?
    • เค•िเคจ เค…เคธाเคฎाเคจ्เคฏ เค•ाเคฐเคฃों เคธे เคญोเคฒी เค•ो เคธ्เค•ूเคฒ เคญेเคœा เคœाเคคा เคนै?

    Textbook Question-Answers

    HER name was Sulekha, but since her childhood everyone had been calling her Bholi, the simpleton. 
    She was the fourth daughter of Numberdar Ramlal. When she was ten months old, she had fallen off the cot on her head and perhaps it had damaged some part of her brain. That was why she remained a backward child and came to be known as Bholi, the simpleton.

    เค‰เคธเค•ा เค…เคธเคฒी เคจाเคฎ เคธुเคฒोเคšเคจा เคฅा, เคฒेเค•िเคจ เคฌเคšเคชเคจ เคธे เคนी เคธเคฌ เค‰เคธे 'เคญोเคฒी' เค•เคนเค•เคฐ เคฌुเคฒाเคคे เคฅे, เคœिเคธเค•ा เค…เคฐ्เคฅ เคฅा—เคธीเคงी-เคธाเคฆी เค”เคฐ เคจाเคธเคฎเค। 
    เคตเคน เคจंเคฌเคฐเคฆाเคฐ เคฐाเคฎเคฒाเคฒ เค•ी เคšौเคฅी เคฌेเคŸी เคฅी। เคœเคฌ เคตเคน เคฎाเคค्เคฐ เคฆเคธ เคฎเคนीเคจे เค•ी เคฅी, เคคเคฌ เคตเคน เค–ाเคŸ เคธे เคธिเคฐ เค•े เคฌเคฒ เค—िเคฐ เคชเคก़ी เคฅी। เคธंเคญเคตเคคः เค‰เคธी เคšोเคŸ เค•े เค•ाเคฐเคฃ เค‰เคธเค•े เคฎเคธ्เคคिเคท्เค• เค•ा เค•ोเคˆ เคนिเคธ्เคธा เค•्เคทเคคिเค—्เคฐเคธ्เคค เคนो เค—เคฏा เคฅा। เคฏเคนी เค•ाเคฐเคฃ เคฅा เค•ि เคตเคน เคชिเค›เฅœ เค—เคˆ เค”เคฐ 'เคฎंเคฆเคฌुเคฆ्เคงि' เคฎाเคจी เคœाเคจे เค•े เค•ाเคฐเคฃ 'เคญोเคฒी' เค•เคนเคฒाเคจे เคฒเค—ी।

    At birth, the child was very fair and pretty. But when she was two years old, she had an attack of small-pox. Only the eyes were saved, but the entire body was permanently disfigured by deep black pock marks. Little Sulekha could not speak till she was five, and when at last she learnt to speak, she stammered. The other children often made fun of her and mimicked her. As a result, she talked very little.

    เคœเคจ्เคฎ เค•े เคธเคฎเคฏ เคตเคน เคฌเคนुเคค เค—ोเคฐी เค”เคฐ เคธुंเคฆเคฐ เคฅी, เคฒेเค•िเคจ เคœเคฌ เคตเคน เคฆो เคตเคฐ्เคท เค•ी เคนुเคˆ เคคो เค‰เคธे เคšेเคšเค• เคจिเค•เคฒ เค†เคฏा। เค†ँเค–ों เค•ो เค›ोเคก़เค•เคฐ เค‰เคธเค•ा เคชूเคฐा เคถเคฐीเคฐ เค—เคนเคฐे เค•ाเคฒे เคฆाเค—ों เคธे เคญเคฐ เค—เคฏा เค”เคฐ เคตเคน เคนเคฎेเคถा เค•े เคฒिเค เค•ुเคฐूเคช เคนो เค—เคˆ। เคจเคจ्เคนी เคธुเคฒोเคšเคจा เคชाँเคš เคธाเคฒ เค•ी เค‰เคฎ्เคฐ เคคเค• เคฌोเคฒ เคจเคนीं เคชाเคˆ, เค”เคฐ เคœเคฌ เค‰เคธเคจे เคฌोเคฒเคจा เคธीเค–ा เคคो เคตเคน เคนเค•เคฒाเคจे เคฒเค—ी। เคฆूเคธเคฐे เคฌเคš्เคšे เค…เค•्เคธเคฐ เค‰เคธเค•ा เคฎเคœ़ाเค• เค‰เคก़ाเคคे เค”เคฐ เค‰เคธเค•ी เคจเค•เคฒ เค‰เคคाเคฐเคคे เคฅे। เค‡เคธเค•ा เคชเคฐिเคฃाเคฎ เคฏเคน เคนुเค† เค•ि เคตเคน เคงीเคฐे-เคงीเคฐे เคฌเคนुเคค เค•เคฎ เคฌोเคฒเคจे เคฒเค—ी।

    Ramlal had seven children — three sons and four daughters, and the youngest of them was Bholi. It was a prosperous farmer’s household and there was plenty to eat and drink. All the children except Bholi were healthy and strong. The sons had been sent to the city to study in schools and later in colleges. Of the daughters, Radha, the eldest, had already been married. The second daughter Mangla’s marriage had also been settled, and when that was done, Ramlal would think of the third, Champa. They were good-looking, healthy girls, and it was not difficult to find bridegrooms for them.

    เคฐाเคฎเคฒाเคฒ เค•े เคธाเคค เคฌเคš्เคšे เคฅे—เคคीเคจ เคฌेเคŸे เค”เคฐ เคšाเคฐ เคฌेเคŸिเคฏाँ। เคญोเคฒी เคธเคฌเคธे เค›ोเคŸी เคฅी। เคตे เคเค• เคธเคฎृเคฆ्เคง เค•िเคธाเคจ เคชเคฐिเคตाเคฐ เคฅे เค”เคฐ เค˜เคฐ เคฎें เค•िเคธी เคšीเคœ़ เค•ी เค•เคฎी เคจเคนीं เคฅी। เคญोเคฒी เค•ो เค›ोเคก़เค•เคฐ เคฌाเค•ी เคธเคญी เคฌเคš्เคšे เคธ्เคตเคธ्เคฅ เค”เคฐ เคคंเคฆुเคฐुเคธ्เคค เคฅे। เคฌेเคŸों เค•ो เคชเคข़เคจे เค•े เคฒिเค เคถเคนเคฐ เคญेเคœा เค—เคฏा เคฅा—เคชเคนเคฒे เคธ्เค•ूเคฒ เค”เคฐ เคซिเคฐ เค•ॉเคฒेเคœ। เคฌेเคŸिเคฏों เคฎें เคธเคฌเคธे เคฌเคก़ी เคฐाเคงा เค•ा เคตिเคตाเคน เคนो เคšुเค•ा เคฅा। เคฆूเคธเคฐी เคฌेเคŸी เคฎंเค—เคฒा เค•ी เคถाเคฆी เคญी เคคเคฏ เคนो เค—เคˆ เคฅी เค”เคฐ เค‰เคธเค•े เคฌाเคฆ เคฐाเคฎเคฒाเคฒ เคคीเคธเคฐी เคฌेเคŸी เคšंเคชा เค•े เคฌाเคฐे เคฎें เคธोเคšเคจे เคตाเคฒे เคฅे। เคตे เคคीเคจों เคนी เคธुंเคฆเคฐ เค”เคฐ เคธ्เคตเคธ्เคฅ เคฅीं, เค‡เคธเคฒिเค เค‰เคจเค•े เคฒिเค เคฏोเค—्เคฏ เคตเคฐ เคขूँเคข़เคจा เค•เค िเคจ เคจเคนीं เคฅा।

    But Ramlal was worried about Bholi. She had neither good looks nor intelligence. 
    Bholi was seven years old when Mangla was married. The same year a primary school for girls was opened in their village. The Tehsildar sahib came to perform its opening ceremony. He said to Ramlal, “As a revenue official you are the representative of the government in the village and so you must set an example to the villagers. You must send your daughters to school.”

    เคฒेเค•िเคจ เคฐाเคฎเคฒाเคฒ เค•ो เค…เคธเคฒी เคšिंเคคा เคญोเคฒी เค•ी เคฅी। เคจ เคคो เค‰เคธเคฎें เคฐूเคช เคฅा เค”เคฐ เคจ เคนी เคฌुเคฆ्เคงि। 
    เคœเคฌ เคฎंเค—เคฒा เค•ी เคถाเคฆी เคนुเคˆ, เคคเคฌ เคญोเคฒी เคธाเคค เคธाเคฒ เค•ी เคฅी। เค‰เคธी เคตเคฐ्เคท เค—ाँเคต เคฎें เคฒเคก़เค•िเคฏों เค•े เคฒिเค เคเค• เคช्เคฐाเคฅเคฎिเค• เคตिเคฆ्เคฏाเคฒเคฏ เค–ुเคฒा। เคคเคนเคธीเคฒเคฆाเคฐ เคธाเคนเคฌ เค‰เคธเค•े เค‰เคฆ्เค˜ाเคŸเคจ เค•े เคฒिเค เค†เค। เค‰เคจ्เคนोंเคจे เคฐाเคฎเคฒाเคฒ เคธे เค•เคนा, “เค†เคช เคฐाเคœเคธ्เคต เค…เคงिเค•ाเคฐी เคนैं เค”เคฐ เค—ाँเคต เคฎें เคธเคฐเค•ाเคฐ เค•े เคช्เคฐเคคिเคจिเคงि เคญी। เค†เคชเค•ो เคฒोเค—ों เค•े เคธाเคฎเคจे เคเค• เค‰เคฆाเคนเคฐเคฃ เคชेเคถ เค•เคฐเคจा เคšाเคนिเค। เค†เคชเค•ो เค…เคชเคจी เคฌेเคŸिเคฏों เค•ो เคธ्เค•ूเคฒ เคญेเคœเคจा เคนोเค—ा।”

    That night when Ramlal consulted his wife, she cried, “Are you crazy? If girls go to school, who will marry them?” 
    But Ramlal had not the courage to disobey the Tehsildar. At last his wife said, “I will tell you what to do. Send Bholi to school. As it is, there is little chance of her getting married, with her ugly face and lack of sense. Let the teachers at school worry about her.”

    เค‰เคธ เคฐाเคค เคœเคฌ เคฐाเคฎเคฒाเคฒ เคจे เค…เคชเคจी เคชเคค्เคจी เคธे เคธเคฒाเคน เค•ी, เคคो เคตเคน เคšौंเค• เค•เคฐ เคฌोเคฒी, “เค•्เคฏा เค†เคช เคชाเค—เคฒ เคนो เค—เค เคนैं? เค…เค—เคฐ เคฒเคก़เค•िเคฏाँ เคธ्เค•ूเคฒ เคœाเคँเค—ी เคคो เค‰เคจเคธे เคถाเคฆी เค•ौเคจ เค•เคฐेเค—ा?” 
    เคฒेเค•िเคจ เคฐाเคฎเคฒाเคฒ เคฎें เคคเคนเคธीเคฒเคฆाเคฐ เค•ी เคฌाเคค เคŸाเคฒเคจे เค•ा เคธाเคนเคธ เคจเคนीं เคฅा। เค…ंเคค เคฎें เค‰เคธเค•ी เคชเคค्เคจी เคจे เคเค• เคฐाเคธ्เคคा เคจिเค•ाเคฒा, “เคเค• เค•ाเคฎ เค•เคฐो, เคญोเคฒी เค•ो เคธ्เค•ूเคฒ เคญेเคœ เคฆो। เคตैเคธे เคญी เค‰เคธเค•ी เคถเค•्เคฒ เค”เคฐ เค…เค•्เคฒ เคฆोเคจों เคนी เค–เคฐाเคฌ เคนैं, เค‰เคธเค•ी เคถाเคฆी เคนोเคจे เค•ी เคธंเคญाเคตเคจा เคคो เคจ เค•े เคฌเคฐाเคฌเคฐ เคนै। เคธ्เค•ूเคฒ เค•े เคฎाเคธ्เคŸเคฐ เคนी เค‰เคธเค•ी เคšिंเคคा เค•เคฐें, เคคो เคฌेเคนเคคเคฐ เคนै।”

    READ AND FIND OUT / เคชเคข़िเค เค”เคฐ เคœाเคจिเค

      • Does Bholi enjoy her first day at school?
      • Does she find her teacher different from the people at home?

      • เค•्เคฏा เคญोเคฒी เค•ो เคธ्เค•ूเคฒ เค•ा เคชเคนเคฒा เคฆिเคจ เค…เคš्เค›ा เคฒเค—เคคा เคนै?
      • เค•्เคฏा เค‰เคธे เค‰เคธเค•ी เค…เคง्เคฏाเคชिเค•ा เค˜เคฐ เค•े เคฒोเค—ों เคธे เค…เคฒเค— เคฒเค—เคคी เคนै?

      Textbook Question-Answers

      The next day Ramlal caught Bholi by the hand and said, “Come with me. I will take you to school.” Bholi was frightened. She did not know what a school was like. She remembered how a few days ago their old cow, Lakshmi, had been turned out of the house and sold. 

      เค…เค—เคฒे เคฆिเคจ เคฐाเคฎเคฒाเคฒ เคจे เคญोเคฒी เค•ा เคนाเคฅ เคชเค•เคก़ा เค”เคฐ เค•เคนा, “เคšเคฒो, เค†เคœ เคฎैं เคคुเคฎ्เคนें เคธ्เค•ूเคฒ เคฒे เคšเคฒूँเค—ा।” เคญोเคฒी เคธเคนเคฎ เค—เคˆ। เค‰เคธे เคจเคนीं เคชเคคा เคฅा เค•ि เคธ्เค•ूเคฒ เค•्เคฏा เคนोเคคा เคนै। เค‰เคธे เคฌเคธ เค‡เคคเคจा เคฏाเคฆ เคฅा เค•ि เค•ुเค› เคฆिเคจ เคชเคนเคฒे เค‰เคจเค•ी เคฌूเคข़ी เค—ाเคฏ 'เคฒเค•्เคท्เคฎी' เค•ो เค‡เคธी เคคเคฐเคน เค˜เคฐ เคธे เคฌाเคนเคฐ เคฒे เคœाเค•เคฐ เคฌेเคš เคฆिเคฏा เค—เคฏा เคฅा।

      “N-n-n-n NO, no-no-no,” she shouted in terror and pulled her hand away from her father’s grip.
      “What’s the matter with you, you fool?” shouted Ramlal. “I am only taking you to school.” Then he told his wife, “Let her wear some decent clothes today, or else what will the teachers and the other schoolgirls think of us when they see her?” 

      “เคจ-เคจ-เคจ-เคจเคนीं, เคจ-เคจ-เคจเคนीं,” เคตเคน เคกเคฐ เค•े เคฎाเคฐे เคšिเคฒ्เคฒाเคˆ เค”เคฐ เค…เคชเคจा เคนाเคฅ เคชिเคคा เค•ी เคชเค•เคก़ เคธे เค›ुเคก़ा เคฒिเคฏा। 
      “เค…เคฐी เค“ เคฎूเคฐ्เค–! เคคुเคे เค•्เคฏा เคนो เค—เคฏा เคนै?” เคฐाเคฎเคฒाเคฒ เคเคฒ्เคฒाเค•เคฐ เคฌोเคฒा। “เคฎैं เคคुเคे เคฌเคธ เคธ्เค•ूเคฒ เคฒे เคœा เคฐเคนा เคนूँ।” เคซिเคฐ เค‰เคธเคจे เค…เคชเคจी เคชเคค्เคจी เคธे เค•เคนा, “เค†เคœ เค‡เคธे เค•ुเค› เคขंเค— เค•े เค•เคชเคก़े เคชเคนเคจा เคฆो, เคตเคฐเคจा เคถिเค•्เคทเค• เค”เคฐ เคฆूเคธเคฐी เคฒเคก़เค•िเคฏाँ เคนเคฎाเคฐे เคฌाเคฐे เคฎें เค•्เคฏा เคธोเคšेंเค—ी?”

      New clothes had never been made for Bholi. The old dresses of her sisters were passed on to her. No one cared to mend or wash her clothes. But today she was lucky to receive a clean dress which had shrunk after many washings and no longer fitted Champa. She was even bathed and oil was rubbed into her dry and matted hair. Only then did she begin to believe that she was being taken to a place better than her home!

      เคญोเคฒी เค•े เคฒिเค เคชเคนเคฒे เค•เคญी เคจเค เค•เคชเคก़े เคจเคนीं เคฌเคจे เคฅे। เค‰เคธे เค…เคชเคจी เคฌเคก़ी เคฌเคนเคจों เค•ी เคชुเคฐाเคจी เค‰เคคเคฐเคจ เคนी เคฎिเคฒเคคी เคฅी। เค•ोเคˆ เค‰เคธเค•े เค•เคชเคก़े เคจ เคคो เคฐเคซू เค•เคฐเคคा เคฅा เค”เคฐ เคจ เคนी เคงोเคคा เคฅा। เคฒेเค•िเคจ เค†เคœ เค‰เคธे เคเค• เคธाเฅž เคธुเคฅเคฐी เคชोเคถाเค• เคฎिเคฒी, เคœो เคฌाเคฐ-เคฌाเคฐ เคงुเคฒเคจे เค•े เค•ाเคฐเคฃ เคธिเค•ुเคก़ เค—เคˆ เคฅी เค”เคฐ เค…เคฌ เคšंเคชा เค•ो เค›ोเคŸी เคชเคก़เคจे เคฒเค—ी เคฅी। เค‰เคธे เคจเคนเคฒाเคฏा เค—เคฏा เค”เคฐ เค‰เคธเค•े เคธूเค–े, เค‰เคฒเคे เคฌाเคฒों เคฎें เคคेเคฒ เคฒเค—ाเคฏा เค—เคฏा। เคคเคฌ เคœाเค•เคฐ เค‰เคธे เคตिเคถ्เคตाเคธ เคนुเค† เค•ि เค‰เคธे เค˜เคฐ เคธे เค•िเคธी เคฌेเคนเคคเคฐ เคœเค—เคน เคฒे เคœाเคฏा เคœा เคฐเคนा เคนै।

      When they reached the school, the children were already in their classrooms. Ramlal handed over his daughter to the headmistress. Left alone, the poor girl looked about her with fear-laden eyes. There were several rooms, and in each room girls like her squatted on mats, reading from books or writing on slates. The headmistress asked Bholi to sit down in a corner in one of the classrooms.

      เคœเคฌ เคตे เคธ्เค•ूเคฒ เคชเคนुँเคšे, เคคเคฌ เคฌเคš्เคšे เค…เคชเคจी-เค…เคชเคจी เค•เค•्เคทाเค“ं เคฎें เคฅे। เคฐाเคฎเคฒाเคฒ เคจे เค…เคชเคจी เคฌेเคŸी เค•ो เคช्เคฐเคงाเคจाเคง्เคฏाเคชिเค•ा เค•ो เคธौंเคช เคฆिเคฏा। เค…เค•ेเคฒी เคฐเคน เค—เคˆ เคญोเคฒी เคกเคฐ เคญเคฐी เคจเคœ़เคฐों เคธे เคšाเคฐों เค“เคฐ เคฆेเค–เคจे เคฒเค—ी। เคตเคนाँ เค•เคˆ เค•เคฎเคฐे เคฅे เค”เคฐ เคนเคฐ เค•เคฎเคฐे เคฎें เค‰เคธเค•ी เคœैเคธी เค•เคˆ เคฒเคก़เค•िเคฏाँ เคฆเคฐी เคชเคฐ เคฌैเค ी เค•िเคคाเคฌें เคชเคข़ เคฐเคนी เคฅीं เคฏा เคธ्เคฒेเคŸ เคชเคฐ เคฒिเค– เคฐเคนी เคฅीं। เคช्เคฐเคงाเคจाเคง्เคฏाเคชिเค•ा เคจे เคญोเคฒी เค•ो เคเค• เค•เค•्เคทा เค•े เค•ोเคจे เคฎें เคฌैเค เคจे เค•ो เค•เคน เคฆिเคฏा।

      Bholi did not know what exactly a school was like and what happened there, but she was glad to find so many girls almost of her own age present there. She hoped that one of these girls might become her friend. 

      เคญोเคฒी เค•ो เคจเคนीं เคชเคคा เคฅा เค•ि เคธ्เค•ूเคฒ เค…เคธเคฒ เคฎें เค•्เคฏा เคนोเคคा เคนै, เคฒेเค•िเคจ เค‰เคธे เคฏเคน เคฆेเค–เค•เคฐ เค…เคš्เค›ा เคฒเค—ा เค•ि เคตเคนाँ เค‰เคธเค•ी เค‰เคฎ्เคฐ เค•ी เคฌเคนुเคค เคธाเคฐी เคฒเคก़เค•िเคฏाँ เคฅीं। เค‰เคธे เค‰เคฎ्เคฎीเคฆ เคœเค—ी เค•ि เคถाเคฏเคฆ เค‡เคจเคฎें เคธे เค•ोเคˆ เค‰เคธเค•ी เคธเคนेเคฒी เคฌเคจ เคœाเคเค—ी।

      The lady teacher who was in the class was saying something to the girls but Bholi could understand nothing. She looked at the pictures on the wall. The colours fascinated her — the horse was brown just like the horse on which the Tehsildar had come to visit their village; the goat was black like the goat of their neighbour; the parrot was green like the parrots she had seen in the mango orchard; and the cow was just like their Lakshmi. 

      เค•เค•्เคทा เคฎें เค…เคง्เคฏाเคชिเค•ा เค•ुเค› เคชเคข़ा เคฐเคนी เคฅीं, เคฒेเค•िเคจ เคญोเคฒी เค•ो เค•ुเค› เคธเคฎเค เคจเคนीं เค† เคฐเคนा เคฅा। เคตเคน เคฌเคธ เคฆीเคตाเคฐों เคชเคฐ เคฒเค—े เคšिเคค्เคฐों เค•ो เคจिเคนाเคฐเคคी เคฐเคนी। เคฐंเค—ों เคจे เค‰เคธे เคฎंเคค्เคฐเคฎुเค—्เคง เค•เคฐ เคฆिเคฏा—เค˜ोเคก़ा เคญूเคฐा เคฅा, เคฌिเคฒ्เค•ुเคฒ เคคเคนเคธीเคฒเคฆाเคฐ เคธाเคนเคฌ เค•े เค˜ोเคก़े เคœैเคธा; เคฌเค•เคฐी เค•ाเคฒी เคฅी, เคœैเคธे เคชเคก़ोเคธी เค•ी เคฌเค•เคฐी; เคคोเคคा เคนเคฐा เคฅा, เคœैเคธा เค‰เคธเคจे เค†เคฎ เค•े เคฌเค—ीเคšों เคฎें เคฆेเค–ा เคฅा; เค”เคฐ เค—ाเคฏ เคนुเคฌเคนू เค‰เคจเค•ी 'เคฒเค•्เคท्เคฎी' เคœैเคธी เคฅी।

      And suddenly Bholi noticed that the teacher was standing by her side, smiling at her.
      “What’s your name, little one?”
      “Bh-Bho-Bho-.” She could stammer no further than that.

      เค…เคšाเคจเค• เคญोเคฒी เคจे เคฆेเค–ा เค•ि เค…เคง्เคฏाเคชिเค•ा เค‰เคธเค•े เคชाเคธ เค–เคก़ी เคฎुเคธ्เค•ुเคฐा เคฐเคนी เคนैं।
      “เคคुเคฎ्เคนाเคฐा เคจाเคฎ เค•्เคฏा เคนै, เคจเคจ्เคนी เคฌเคš्เคšी?”
      “เคญो-เคญो-เคญो—” เคตเคน เค‡เคธเคธे เค†เค—े เคจเคนीं เคฌोเคฒ เคธเค•ी।

      Then she began to cry and tears flowed from her eyes in a helpless flood. She kept her head down as she sat in her corner, not daring to look up at the girls who, she knew, were still laughing at her.

      เค”เคฐ เคซिเคฐ เคตเคน เคซूเคŸ-เคซूเคŸ เค•เคฐ เคฐोเคจे เคฒเค—ी। เค‰เคธเค•ी เค†ँเค–ों เคธे เค†ँเคธुเค“ं เค•ी เคงाเคฐा เคฌเคนเคจे เคฒเค—ी। เคตเคน เคธिเคฐ เคुเค•ाเค เค•ोเคจे เคฎें เคฌैเค ी เคฐเคนी। เค‰เคธเคฎें เคŠเคชเคฐ เคฆेเค–เคจे เค•ी เคนिเคฎ्เคฎเคค เคจเคนीं เคฅी, เค•्เคฏोंเค•ि เค‰เคธे เคชเคคा เคฅा เค•ि เคฌाเค•ी เคฒเคก़เค•िเคฏाँ เค‰เคธ เคชเคฐ เคนँเคธ เคฐเคนी เคนोंเค—ी।

      When the school bell rang, all the girls scurried out of the classroom, but Bholi dared not leave her corner. Her head still lowered, she kept on sobbing. 
      “Bholi.”

      เคœเคฌ เคธ्เค•ूเคฒ เค•ी เค˜ंเคŸी เคฌเคœी, เคคो เคธเคฌ เคฒเคก़เค•िเคฏाँ เคฌाเคนเคฐ เคญाเค— เค—เคˆं, เคฒेเค•िเคจ เคญोเคฒी เค…เคชเคจे เค•ोเคจे เคธे เคนिเคฒ เคจ เคธเค•ी। เคตเคน เค…เคฌ เคญी เคธिเคธเค• เคฐเคนी เคฅी। 
      “เคญोเคฒी!”

      The teacher’s voice was so soft and soothing! In all her life she had never been called like that. It touched her heart. 
      “Get up,” said the teacher. It was not a command, but just a friendly suggestion. Bholi got up.
      “Now tell me your name.”

      เค…เคง्เคฏाเคชिเค•ा เค•ी เค†เคตाเคœ़ เคฎें เค•िเคคเคจी เค•ोเคฎเคฒเคคा เค”เคฐ เคธ्เคจेเคน เคฅा! เค‰เคธเค•े เคœीเคตเคจ เคฎें เค†เคœ เคคเค• เค•िเคธी เคจे เค‰เคธे เค‡เคคเคจे เคช्เคฏाเคฐ เคธे เคจเคนीं เคชुเค•ाเคฐा เคฅा। เคฏเคน เคชुเค•ाเคฐ เค‰เคธเค•े เคนृเคฆเคฏ เค•े เคญीเคคเคฐ เคคเค• เค‰เคคเคฐ เค—เคˆ। 
      “เค‰เค ो,” เค…เคง्เคฏाเคชिเค•ा เคจे เค•เคนा। เคฏเคน เค•ोเคˆ เค†เคฆेเคถ เคจเคนीं, เคฌเคฒ्เค•ि เคเค• เคฎเคฎเคคा เคญเคฐा เค…เคจुเคฐोเคง เคฅा। เคญोเคฒी เค‰เค  เค–เคก़ी เคนुเคˆ। 
      “เค…เคฌ เคฎुเคे เค…เคชเคจा เคจाเคฎ เคฌเคคाเค“।”

      Sweat broke out over her whole body. Would her stammering tongue again disgrace her? For the sake of this kind woman, however, she decided to make an effort. She had such a soothing voice; she would not laugh at her. 
      “Bh-Bh-Bho-Bho-,” she began to stammer.

      เคญोเคฒी เค•ा เคชूเคฐा เคถเคฐीเคฐ เคชเคธीเคจे เคธे เคญीเค— เค—เคฏा। เค•्เคฏा เค‰เคธเค•ी เคนเค•เคฒाเคคी เคœुเคฌाเคจ เค‰เคธे เคซिเคฐ เคธे เคถเคฐ्เคฎिंเคฆा เค•เคฐेเค—ी? เคฒेเค•िเคจ เค‡เคธ เคฆเคฏाเคฒु เคฎเคนिเคฒा เค•े เคฒिเค เค‰เคธเคจे เคเค• เค•ोเคถिเคถ เค•เคฐเคจे เค•ी เค ाเคจी। เค‰เคจเค•ी เค†เคตाเคœ़ เคฎें เค‡เคคเคจा เคธुเค•ूเคจ เคฅा เค•ि เค‰เคธे เคญเคฐोเคธा เคฅा เค•ि เคตे เค‰เคธ เคชเคฐ เคจเคนीं เคนँเคธेंเค—ी। 
      “เคญो-เคญो-เคญो—”

      “Well done, well done,” the teacher encouraged her. “Come on, now — the full name?”
      “Bh-Bh-Bho-Bholi.” 

      “เคถाเคฌाเคถ! เคฌเคนुเคค เค…เคš्เค›ा,” เค…เคง्เคฏाเคชिเค•ा เคจे เค‰เคธเค•ा เคนौเคธเคฒा เคฌเคข़ाเคฏा। “เค•ोเคถिเคถ เค•เคฐो, เคชूเคฐा เคจाเคฎ เคฌเคคाเค“।”
      “เคญो-เคญो-เคญो-เคญोเคฒी!”

      At last she was able to say it and felt relieved as if it was a great achievement. “Well done.” The teacher patted her affectionately and said, “Put the fear out of your heart and you will be able to speak like everyone else.” 
      Bholi looked up as if to ask, ‘Really?’

      เค…ंเคคเคคः เคตเคน เค…เคชเคจा เคจाเคฎ เคฌोเคฒ เคชाเคˆ เค”เคฐ เค‰เคธे เคเคธी เคคृเคช्เคคि เคฎिเคฒी เคœैเคธे เค‰เคธเคจे เค•ोเคˆ เคฎเคนाเคจ เค‰เคชเคฒเคฌ्เคงि เคนाเคธिเคฒ เค•เคฐ เคฒी เคนो। “เคฌเคนुเคค เคฌเคข़िเคฏा!” เค…เคง्เคฏाเคชिเค•ा เคจे เคธ्เคจेเคน เคธे เค‰เคธเค•ी เคชीเค  เคฅเคชเคฅเคชाเคˆ เค”เคฐ เค•เคนा, “เค…เคชเคจे เคฎเคจ เคธे เค‡เคธ เคกเคฐ เค•ो เคจिเค•ाเคฒ เคซेंเค•ो, เคซिเคฐ เคคुเคฎ เคญी เคธเคฌเค•ी เคคเคฐเคน เคธाเฅž เคฌोเคฒ เคธเค•ोเค—ी।” 
      เคญोเคฒी เคจे เคจเคœ़เคฐे เค‰เค ाเค•เคฐ เค‰เคจเค•ी เค“เคฐ เคฆेเค–ा, เคœैเคธे เคชूเค› เคฐเคนी เคนो—“เค•्เคฏा เคตाเค•เคˆ?”

      “Yes, yes, it will be very easy. You just come to school everyday. Will you come?”
      Bholi nodded.
      “No, say it aloud.”
      “Ye-Ye-Yes.” And Bholi herself was astonished that she had been able to say it.

      “เคนाँ, เคฌिเคฒ्เค•ुเคฒ! เคฏเคน เคฌเคนुเคค เค†เคธाเคจ เคนै। เคฌเคธ เคคुเคฎ เคฐोเคœ़ เคธ्เค•ूเคฒ เค†เคจा। เค†เค“เค—ी เคจ?”
      เคญोเคฒी เคจे เคธिเคฐ เคนिเคฒा เคฆिเคฏा।
      “เคจเคนीं, เคฌोเคฒเค•เคฐ เคฌเคคाเค“।”
      “เคนाँ—เคนाँ... เคนाँ!”
      เคญोเคฒी เค–ुเคฆ เคนैเคฐाเคจ เคฅी เค•ि เคตเคน 'เคนाँ' เค•เคน เคชाเคˆ เคฅी।

      “Didn’t I tell you? Now take this book.” 
      The book was full of nice pictures and the pictures were in colour — dog, cat, goat, horse, parrot, tiger and a cow just like Lakshmi. And with every picture was a word in big black letters.

      “เคฆेเค–ा, เคฎैंเคจे เค•เคนा เคฅा เคจ? เค…เคฌ เคฏเคน เค•िเคคाเคฌ เคฒो।” 
      เค•िเคคाเคฌ เคฎें เคธुंเคฆเคฐ เคฐंเค—ीเคจ เคšिเคค्เคฐ เคฅे—เค•ुเคค्เคคा, เคฌिเคฒ्เคฒी, เคฌเค•เคฐी, เค˜ोเคก़ा, เคคोเคคा เค”เคฐ เคเค• เค—ाเคฏ। เคนเคฐ เคšिเคค्เคฐ เค•े เคจीเคšे เคฌเคก़े เค…เค•्เคทเคฐों เคฎें เคถเคฌ्เคฆ เคฒिเค–े เคฅे।

      “In one month you will be able to read this book. Then I will give you a bigger book, then a still bigger one. In time you will be more learned than anyone else in the village. Then no one will ever be able to laugh at you. People will listen to you with respect and you will be able to speak without the slightest stammer. Understand? Now go home, and come back early tomorrow morning.”

      “เคเค• เคฎเคนीเคจे เคฎें เคคुเคฎ เคฏเคน เค•िเคคाเคฌ เคชเคข़ เคธเค•ोเค—ी। เคซिเคฐ เคฎैं เคคुเคฎ्เคนें เค‡เคธเคธे เคญी เคฌเคก़ी เค•िเคคाเคฌ เคฆूँเค—ी। เคเค• เคฆिเคจ เคคुเคฎ เค—ाँเคต เค•ी เคธเคฌเคธे เคœ्เคฏाเคฆा เคชเคข़ी-เคฒिเค–ी เคฒเคก़เค•ी เคฌเคจ เคœाเค“เค—ी। เคคเคฌ เค•ोเคˆ เคคुเคฎ्เคนाเคฐा เคฎเคœ़ाเค• เคจเคนीं เค‰เคก़ा เคธเค•ेเค—ा। เคฒोเค— เคคुเคฎ्เคนें เคธเคฎ्เคฎाเคจ เคธे เคธुเคจेंเค—े เค”เคฐ เคคुเคฎ เคฌिเคจा เคนเค•เคฒाเค เคฌोเคฒ เคธเค•ोเค—ी। เคธเคฎเคी? เค…เคฌ เค˜เคฐ เคœाเค“ เค”เคฐ เค•เคฒ เคธुเคฌเคน เคœเคฒ्เคฆी เค†เคจा।”

      Bholi felt as if suddenly all the bells in the village temple were ringing and the trees in front of the school-house had blossomed into big red flowers. Her heart was throbbing with a new hope and a new life.

      เคญोเคฒी เค•ो เคเคธा เคฎเคนเคธूเคธ เคนुเค† เคœैเคธे เค—ाँเคต เค•े เคฎंเคฆिเคฐ เค•ी เคธाเคฐी เค˜ंเคŸिเคฏाँ เคเค• เคธाเคฅ เคฌเคœ เค‰เค ी เคนों เค”เคฐ เคธ्เค•ूเคฒ เค•े เคธाเคฎเคจे เค•े เคชेเคก़ों เคชเคฐ เคฌเคก़े-เคฌเคก़े เคฒाเคฒ เคซूเคฒ เค–िเคฒ เค†เค เคนों। เค‰เคธเค•े เคนृเคฆเคฏ เคฎें เคเค• เคจเคˆ เค†เคถा เค”เคฐ เคเค• เคจเคฏा เคœीเคตเคจ เคธ्เคชंเคฆिเคค เคนोเคจे เคฒเค—ा।

        READ AND FIND OUT / เคชเคข़िเค เค”เคฐ เคœाเคจिเค

        • Why do Bholi’s parents accept Bishamber’s marriage  proposal?
        • Why does the marriage not take place?

        • เคญोเคฒी เค•े เคฎाเคคा-เคชिเคคा เคฌिเคถंเคฌเคฐ เค•े เคตिเคตाเคน เคช्เคฐเคธ्เคคाเคต เค•ो เค•्เคฏों เคธ्เคตीเค•ाเคฐ เค•เคฐเคคे เคนैं?
        • เคตिเคตाเคน เค•्เคฏों เคธंเคชเคจ्เคจ เคจเคนीं เคนो เคชाเคคा?

        Textbook Question-Answers

        Thus the years passed. 
        The village became a small town. The little primary school became a high school. There were now a cinema under a tin shed and a cotton ginning mill. The mail train began to stop at their railway station.

        เคตเค•्เคค เคฌीเคคเคคा เค—เคฏा।
        เค—ाँเคต เค…เคฌ เคเค• เค›ोเคŸे เค•เคธ्เคฌे เคฎें เคฌเคฆเคฒ เคšुเค•ा เคฅा। เคตเคน เค›ोเคŸा เคช्เคฐाเคฅเคฎिเค• เคธ्เค•ूเคฒ เค…เคฌ เคเค• เคนाเคˆ เคธ्เค•ूเคฒ เคฌเคจ เค—เคฏा เคฅा। เคตเคนाँ เคเค• เคธिเคจेเคฎा เคนॉเคฒ เค”เคฐ เค•เคชाเคธ เค•ी เคฎिเคฒ เคญी เค–ुเคฒ เค—เคˆ เคฅी। เค…เคฌ เคฎेเคฒเค—ाเคก़ी เคญी เคฐेเคฒเคตे เคธ्เคŸेเคถเคจ เคชเคฐ เคฐुเค•เคจे เคฒเค—ी เคฅी।

        One night, after dinner, Ramlal said to his wife, “Then, shall I accept Bishamber’s proposal?”
        “Yes, certainly,” his wife said. “Bholi will be lucky to get such a well-to-do bridegroom. A big shop, a house of his own and I hear several thousand in the bank. Moreover, he is not asking for any dowry.”

        เคเค• เคฐाเคค เคญोเคœเคจ เค•े เคฌाเคฆ เคฐाเคฎเคฒाเคฒ เคจे เค…เคชเคจी เคชเคค्เคจी เคธे เค•เคนा, “เคคो เคซिเคฐ, เค•्เคฏा เคฎैं เคฌिเคถंเคฌเคฐ เค•ा เคฐिเคถ्เคคा เคชเค•्เค•ा เค• เคฐ เคฆूँ?”
        “เคนाँ, เคฌिเคฒ्เค•ुเคฒ!” เคชเคค्เคจी เคจे เค‰เคค्เคธाเคน เคธे เค•เคนा। “เคญोเคฒी เค•े เคฒिเค เคเคธा เค…เคฎीเคฐ เคฆूเคฒ्เคนा เคฎिเคฒเคจा เค•िเคธ्เคฎเคค เค•ी เคฌाเคค เคนै। เค‰เคธเค•ी เคฌเคก़ी เคฆुเค•ाเคจ เคนै, เค…เคชเคจा เค˜เคฐ เคนै เค”เคฐ เคธुเคจा เคนै เคฌैंเค• เคฎें เคญी เคนเคœ़ाเคฐों เคฐुเคชเคฏे เคœเคฎा เคนैं। เคธเคฌเคธे เค…เคš्เค›ी เคฌाเคค เคคो เคฏเคน เคนै เค•ि เคตเคน เคฆเคนेเคœ เคญी เคจเคนीं เคฎाँเค— เคฐเคนा।”

        “That’s right, but he is not so young, you know — almost the same age as I am — and he also limps. Moreover, the children from his first wife are quite grown up.”

        “เคฏเคน เคคो เค ीเค• เคนै, เคชเคฐ เคตเคน เคœเคตाเคจ เคจเคนीं เคนै—เคฒเค—เคญเค— เคฎेเคฐी เค‰เคฎ्เคฐ เค•ा เคนी เคนोเค—ा—เค”เคฐ เคฅोเคก़ा เคฒंเค—เคก़ा เค•เคฐ เคญी เคšเคฒเคคा เคนै।เค‰เคธเค•ी เคชเคนเคฒी เคชเคค्เคจी เค•े เคฌเคš्เคšे เคญी เค•ाเคซी เคฌเคก़े เคนो เค—เค เคนैं।” เคฐाเคฎเคฒाเคฒ เคจे เคธंเคถเคฏ เคœเคคाเคคे เคนुเค เค•เคนा।

        “So what does it matter?” his wife replied. “Forty-five or fifty — it is no great age for a man. We are lucky that he is from another village and does not know about her pock-marks and her lack of sense. If we don’t accept this proposal, she may remain unmarried all her life.”
        “Yes, but I wonder what Bholi will say.”
        “What will that witless one say? She is like a dumb cow.”
        “May be you are right,” muttered Ramlal.

        “เคคो เค•्เคฏा เคนुเค†?” เคชเคค्เคจी เคคुเคจเค• เค•เคฐ เคฌोเคฒी। “เคชैंเคคाเคฒीเคธ-เคชเคšाเคธ เค•ी เค‰เคฎ्เคฐ เค•ोเคˆ เคฌเคนुเคค เคœ़्เคฏाเคฆा เคจเคนीं เคนोเคคी। เคญเคฒा เคนो เค•ि เคตเคน เคฆूเคธเคฐे เค—ाँเคต เค•ा เคนै เค”เคฐ เค‰เคธे เคญोเคฒी เค•े เคฆाเค—-เคงเคฌ्เคฌों เค”เคฐ เค‰เคธเค•े เค•เคฎ เคฆिเคฎाเค— เค•े เคฌाเคฐे เคฎें เค•ुเค› เคชเคคा เคจเคนीं เคนै। เค…เค—เคฐ เคนเคฎเคจे เคฏเคน เคฐिเคถ्เคคा เค ुเค•เคฐा เคฆिเคฏा, เคคो เคตเคน เคชूเคฐी เค‰เคฎ्เคฐ เค•ुंเคตाเคฐी เคฌैเค ी เคฐเคนेเค—ी।”
        “เคนाँ, เคตเคน เคคो เคนै, เคชเคฐ เคชเคคा เคจเคนीं เคญोเคฒी เค•्เคฏा เค•เคนेเค—ी?”
        “เคตเคน เคฌेเคตเค•ूเคซ เค•्เคฏा เค•เคนेเค—ी? เคตเคน เคคो เคเค• เค—ूँเค—ी เค—ाเคฏ เคœैเคธी เคนै।”
        “เคถाเคฏเคฆ เคคुเคฎ เค ीเค• เค•เคน เคฐเคนी เคนो,” เคฐाเคฎเคฒाเคฒ เคฌुเคฆเคฌुเคฆाเคฏा।

        In the other corner of the courtyard, Bholi lay awake on her cot, listening to her parents’ whispered conversation.

        เค†ँเค—เคจ เค•े เคฆूเคธเคฐे เค•ोเคจे เคฎें เคญोเคฒी เค…เคชเคจी เค–ाเคŸ เคชเคฐ เคฒेเคŸी เคœाเค— เคฐเคนी เคฅी เค”เคฐ เค…เคชเคจे เคฎाเคคा-เคชिเคคा เค•ी เคฏเคน เคซुเคธเคซुเคธाเคนเคŸ เคธुเคจ เคฐเคนी เคฅी।

        Bishamber Nath was a well-to-do grocer. He came with a big party of friends and relations with him for the wedding. A brass-band playing a popular tune from an Indian film headed the procession, with the bridegroom riding a decorated horse. Ramlal was overjoyed to see such pomp and splendour. He had never dreamt that his fourth daughter would have such a grand wedding. Bholi’s elder sisters who had come for the occasion were envious of her luck.

        เคฌिเคถंเคฌเคฐเคจाเคฅ เคเค• เคธเคฎृเคฆ्เคง เคชंเคธाเคฐी (เคฌเคจिเคฏा) เคฅा। เคตเคน เคฌाเคฐाเคค เคฒेเค•เคฐ เคฌเคก़े เค ाเค -เคฌाเคŸ เคธे เค†เคฏा। เค†เค—े-เค†เค—े เคซिเคฒ्เคฎी เคงुเคจ เคฌเคœाเคคा เคนुเค† เคฌैंเคก เคฌाเคœा เคฅा เค”เคฐ เคฆूเคฒ्เคนा เคธเคœे-เคงเคœे เค˜ोเคก़े เคชเคฐ เคธเคตाเคฐ। เค‡เคคเคจी เคญเคต्เคฏเคคा เคฆेเค–เค•เคฐ เคฐाเคฎเคฒाเคฒ เค•ी เค–ुเคถी เค•ा เค िเค•ाเคจा เคจ เคฅा। เค‰เคธเคจे เค•เคญी เคธเคชเคจे เคฎें เคญी เคจเคนीं เคธोเคšा เคฅा เค•ि เค‰เคธเค•ी เคšौเคฅी เคฌेเคŸी เค•ा เคตिเคตाเคน เค‡เคคเคจे เคงूเคฎเคงाเคฎ เคธे เคนोเค—ा। เคญोเคฒी เค•ी เคฌเคก़ी เคฌเคนเคจें เคญी เค‰เคธเค•ी เค•िเคธ्เคฎเคค เคชเคฐ เคฐเคถ्เค• (เคˆเคฐ्เคท्เคฏा) เค•เคฐ เคฐเคนी เคฅीं।

        When the auspicious moment came the priest said, “Bring the bride.” 
        Bholi, clad in a red silken bridal dress, was led to the bride’s place near the sacred fire.
        “Garland the bride,” one of his friends prompted Bishamber Nath.

        เคถाเคฆी เค•ा เคถुเคญ เคฎुเคนूเคฐ्เคค เค†เคฏा। เคชंเคกिเคค เคจे เคชुเค•ाเคฐा, “เคฆुเคฒ्เคนเคจ เค•ो เคฒाเค‡เค।”
        เคฒाเคฒ เคฐेเคถเคฎी เคœोเคก़े เคฎें เคธเคœी เคญोเคฒी เค•ो เคชเคตिเคค्เคฐ เค…เค—्เคจि เค•े เคชाเคธ เคฒाเคฏा เค—เคฏा।
        “เคœเคฏเคฎाเคฒा เคชเคนเคจाเค‡เค,” เคฌिเคถंเคฌเคฐ เค•े เคเค• เคฎिเคค्เคฐ เคจे เค•เคนा।

        The bridegroom lifted the garland of yellow marigolds. A woman slipped back the silken veil from the bride’s face. Bishamber took a quick glance. The garland remained poised in his hands. The bride slowly pulled down the veil over her face.

        เคฌिเคถंเคฌเคฐ เคจे เค—ेंเคฆे เค•े เคซूเคฒों เค•ा เคนाเคฐ เค‰เค ाเคฏा। เคคเคญी เคเค• เคฎเคนिเคฒा เคจे เคฆुเคฒ्เคนเคจ เค•ा เค˜ूँเค˜เคŸ เคฅोเคก़ा เคชीเค›े เค–िเคธเค•ा เคฆिเคฏा। เคฌिเคถंเคฌเคฐ เค•ी เคจเคœ़เคฐ เคœैเคธे เคนी เคญोเคฒी เค•े เคšेเคนเคฐे เคชเคฐ เคชเคก़ी, เค‰เคธเค•े เคนाเคฅ เคฎें เคนाเคฐ เค िเค เค• เค—เคฏा। เคญोเคฒी เคจे เคคुเคฐंเคค เค…เคชเคจा เค˜ूँเค˜เคŸ เคจीเคšे เค•เคฐ เคฒिเคฏा।

        “Have you seen her?” said Bishamber to the friend next to him. “She has pock-marks on her face.”
        “So what? You are not young either.” 
        “Maybe. But if I am to marry her, her father must give me five thousand rupees.”

        “เคคुเคฎเคจे เคฆेเค–ा?” เคฌिเคถंเคฌเคฐ เคจे เค…เคชเคจे เคฆोเคธ्เคค เค•े เค•ाเคจ เคฎें เคซुเคธเคซुเคธाเคฏा। “เค‡เคธเค•े เคšेเคนเคฐे เคชเคฐ เคคो เคšेเคšเค• เค•े เคฆाเค— เคนैं!”
        “เคคो เค•्เคฏा เคนुเค†? เคคुเคฎ เค–ुเคฆ เคญी เคคो เคœเคตाเคจ เคจเคนीं เคนो,” เคฆोเคธ्เคค เคจे เคœเคตाเคฌ เคฆिเคฏा।
        “เคถाเคฏเคฆ। เคฒेเค•िเคจ เค…เค—เคฐ เคฎुเคे เค‡เคธเคธे เคถाเคฆी เค•เคฐเคจी เคนै, เคคो เค‡เคธเค•े เคชिเคคा เค•ो เคฎुเคे เคชाँเคš เคนเคœ़ाเคฐ เคฐुเคชเคฏे เคจเค•เคฆ เคฆेเคจे เคนोंเค—े।”

        Ramlal went and placed his turban — his honour — at Bishamber’s feet. “Do not humiliate me so. Take two thousand rupees.”
        “No. Five thousand, or we go back. Keep your daughter.”
        “Be a little considerate, please. If you go back, I can never show my face in the village.”
        “Then out with five thousand.”

        เคฐाเคฎเคฒाเคฒ เค—िเคก़เค—िเคก़ाเคฏा เค”เคฐ เค…เคชเคจी เคชเค—เคก़ी—เค…เคชเคจी เค‡เคœ़्เคœ़เคค—เคฌिเคถंเคฌเคฐ เค•े เคชैเคฐों เคฎें เคฐเค– เคฆी। “เคฎेเคฐा เค‡เคคเคจा เค…เคชเคฎाเคจ เคฎเคค เค•ीเคœिเค। เค†เคช เคฆो เคนเคœ़ाเคฐ เคฐुเคชเคฏे เคฒे เคฒीเคœिเค।”
        “เคจเคนीं! เคชूเคฐे เคชाँเคš เคนเคœ़ाเคฐ। เคตเคฐเคจा เคนเคฎ เคฌाเคฐाเคค เคตाเคชเคธ เคฒे เคœाเคँเค—े। เค…เคชเคจी เคฌेเคŸी เค•ो เค…เคชเคจे เคชाเคธ เคนी เคฐเค–ो।”
        “เคฅोเคก़ी เคฆเคฏा เค•ीเคœिเค। เค…เค—เคฐ เค†เคช เคฌाเคฐाเคค เคฒेเค•เคฐ เคฒौเคŸ เค—เค, เคคो เคฎैं เค—ाँเคต เคฎें เค•िเคธी เค•ो เคฎुँเคน เคฆिเค–ाเคจे เคฒाเคฏเค• เคจเคนीं เคฐเคนूँเค—ा।”
        “เคคो เคซिเคฐ เคจिเค•ाเคฒो เคชाँเคš เคนเคœ़ाเคฐ!”

        Tears streaming down his face, Ramlal went in, opened the safe and counted out the notes. He placed the bundle at the bridegroom’s feet.

        เคญाเคฐी เคฎเคจ เค”เคฐ เคกเคฌเคกเคฌाเคˆ เค†ँเค–ों เค•े เคธाเคฅ เคฐाเคฎเคฒाเคฒ เคญीเคคเคฐ เค—เคฏा, เคคिเคœोเคฐी เค–ोเคฒी เค”เคฐ เคจोเคŸों เค•ी เค—เคก्เคกिเคฏाँ เค—िเคจीं। เค‰เคธเคจे เคจोเคŸों เค•ा เคฌंเคกเคฒ เคฆूเคฒ्เคนे เค•े เคšเคฐเคฃों เคฎें เคฐเค– เคฆिเคฏा।

        On Bishamber’s greedy face appeared a triumphant smile. He had gambled and won. “Give me the garland,” he announced.

        เคฌिเคถंเคฌเคฐ เค•े เคฒाเคฒเคšी เคšेเคนเคฐे เคชเคฐ เคœीเคค เค•ी เคเค• เค•ुเคŸिเคฒ เคฎुเคธ्เค•ाเคจ เคคैเคฐ เค—เคˆ। เค‰เคธเคจे เคœुเค† เค–ेเคฒा เคฅा เค”เคฐ เคตเคน เคœीเคค เค—เคฏा เคฅा। “เค…เคฌ เคนाเคฐ เคฒाเค“,” เค‰เคธเคจे เคตिเคœเคฏी เคธ्เคตเคฐ เคฎें เค•เคนा।

        Once again the veil was slipped back from the bride’s face, but this time her eyes were not downcast. She was looking up, looking straight at her prospective husband, and in her eyes there was neither anger nor hate, only cold contempt.

        เคเค• เคฌाเคฐ เคซिเคฐ เค˜ूँเค˜เคŸ เคนเคŸाเคฏा เค—เคฏा, เคฒेเค•िเคจ เค‡เคธ เคฌाเคฐ เคญोเคฒी เค•ी เค†ँเค–ें เคुเค•ी เคนुเคˆ เคจเคนीं เคฅीं। เคตเคน เคธीเคงे เค…เคชเคจे เคนोเคจे เคตाเคฒे เคชเคคि เค•ी เค†ँเค–ों เคฎें เคฆेเค– เคฐเคนी เคฅी—เค‰เคจ เค†ँเค–ों เคฎें เคจ เค—ुเคธ्เคธा เคฅा, เคจ เคจเคซเคฐเคค, เคฌเคธ เคเค• เค ंเคกा เคคिเคฐเคธ्เค•ाเคฐ เคฅा।

        Bishamber raised the garland to place it round the bride’s neck; but before he could do so, Bholi’s hand struck out like a streak of lightning and the garland was flung into the fire. She got up and threw away the veil.

        เคœैเคธे เคนी เคฌिเคถंเคฌเคฐ เคจे เคนाเคฐ เค†เค—े เคฌเคข़ाเคฏा, เคญोเคฒी เค•ा เคนाเคฅ เคฌिเคœเคฒी เค•ी เคซुเคฐ्เคคी เคธे เค‰เค ा เค”เคฐ เค‰เคธเคจे เคนाเคฐ เค•ो เคเคŸเค• เค•เคฐ เคธीเคงे เคนเคตเคจ เค•ुंเคก เค•ी เค…เค—्เคจि เคฎें เคซेंเค• เคฆिเคฏा। เค‰เคธเคจे เค…เคชเคจा เค˜ूँเค˜เคŸ เค‰เคคाเคฐ เคซेंเค•ा।

        “Pitaji!” said Bholi in a clear loud voice; and her father, mother, sisters, brothers, relations and neighbours were startled to hear her speak without even the slightest stammer.
        “Pitaji! Take back your money. I am not going to marry this man.”

        “เคชिเคคाเคœी!” เคญोเคฒी เค•ी เค†เคตाเคœ़ เคธाเฅž, เคฌुเคฒंเคฆ เค”เคฐ เคธ्เคฅिเคฐ เคฅी। เคตเคนाँ เคฎौเคœूเคฆ เค‰เคธเค•े เคชिเคคा, เคฎाเคคा, เคฌเคนเคจें, เคญाเคˆ, เคฐिเคถ्เคคेเคฆाเคฐ เค”เคฐ เคชเคก़ोเคธी เคธเคฌ เคฆंเค— เคฐเคน เค—เคฏे—เค‰เคธเคจे เคฌिเคจा เคœ़เคฐा-เคธी เคนเค•เคฒाเคนเคŸ เค•े เคฌोเคฒा เคฅा।
        “เคชिเคคाเคœी! เค…เคชเคจे เคชैเคธे เคตाเคชเคธ เคฒे เคฒीเคœिเค। เคฎैं เค‡เคธ เคฒाเคฒเคšी เค†เคฆเคฎी เคธे เคถाเคฆी เคจเคนीं เค•เคฐूँเค—ी।”

        Ramlal was thunderstruck. The guests began to whisper, “So shameless! So ugly and so shameless!”

        เคฐाเคฎเคฒाเคฒ เคธเคจ्เคจ เคฐเคน เค—เคฏा। เคฎेเคนเคฎाเคจों เคฎें เค•ाเคจाเคซूเคธी เคนोเคจे เคฒเค—ी, “เค•िเคคเคจी เคฌेเคถเคฐ्เคฎ เคฒเคก़เค•ी เคนै! เคฌเคฆเคธूเคฐเคค เคคो เคนै เคนी, เคฌเคฆเคคเคฎीเคœ़ เคญी เคนै!”

        “Bholi, are you crazy?” shouted Ramlal. “You want to disgrace your family? Have some regard for our izzat!” 
        “For the sake of your izzat,” said Bholi, “I was willing to marry this lame old man. But I will not have such a mean, greedy and contemptible coward as my husband. I won’t, I won’t, I won’t.”

        “เคญोเคฒी! เค•्เคฏा เคคू เคชाเค—เคฒ เคนो เค—เคˆ เคนै?” เคฐाเคฎเคฒाเคฒ เคšिเคฒ्เคฒाเคฏा। “เคคुเคे เคนเคฎाเคฐे เคชเคฐिเคตाเคฐ เค•ी เค‡เคœ़्เคœ़เคค เค•ा เคœ़เคฐा เคญी เค–เคฏाเคฒ เคจเคนीं?” 
        “เค†เคชเค•ी เค‡เคœ़्เคœ़เคค เค•ी เค–ाเคคिเคฐ เคนी,” เคญोเคฒी เคจे เคœเคตाเคฌ เคฆिเคฏा, “เคฎैं เค‡เคธ เคฒंเค—เคก़े เคฌूเคข़े เคธे เคถाเคฆी เค•เคฐเคจे เค•ो เคคैเคฏाเคฐ เคฅी। เคฒेเค•िเคจ เคฎैं เคเคธे เคจीเคš, เคฒाเคฒเคšी เค”เคฐ เค•ाเคฏเคฐ เค‡ंเคธाเคจ เค•ो เค…เคชเคจा เคชเคคि เค•เคญी เคจเคนीं เคฌเคจा เคธเค•เคคी। เคนเคฐเค—िเคœ़ เคจเคนीं!”

        “What a shameless girl! We all thought she was a harmless dumb cow.” 
        Bholi turned violently on the old woman, “Yes, Aunty, you are right. You all thought I was a dumb–driven cow. That’s why you wanted to hand me over to this heartless creature. But now the dumb cow, the stammering fool, is speaking. Do you want to hear more?”

        “เค•ैเคธी เคจिเคฐ्เคฒเคœ्เคœ เคฒเคก़เค•ी เคนै! เคนเคฎ เคคो เค‡เคธे เค—ूँเค—ी เค—ाเคฏ เคธเคฎเคเคคे เคฅे।”
        เคญोเคฒी เค‰เคธ เคฌुเคข़िเคฏा เค•ी เค“เคฐ เคฎुเคก़ी, “เคนाँ เค•ाเค•ी, เค†เคช เค ीเค• เค•เคน เคฐเคนी เคนैं। เค†เคช เคธเคฌ เคฎुเคे เค—ूँเค—ी เค”เคฐ เคนाँเค•ी เคœाเคจे เคตाเคฒी เค—ाเคฏ เคนी เคธเคฎเคเคคे เคฅे। เค‡เคธीเคฒिเค เคคो เค†เคช เคฎुเคे เค‡เคธ เค•เคธाเคˆ เคœैเคธे เค†เคฆเคฎी เค•े เคนเคตाเคฒे เค•เคฐ เคฐเคนे เคฅे। เคฒेเค•िเคจ เค…เคฌ เคตเคนी 'เค—ूँเค—ी เค—ाเคฏ', เคตเคนी 'เคนเค•เคฒाเคจे เคตाเคฒी เคฎूเคฐ्เค–' เคฌोเคฒ เคฐเคนी เคนै। เค•्เคฏा เค†เคช เค”เคฐ เค•ुเค› เคธुเคจเคจा เคšाเคนเคคी เคนैं?”

        Bishamber Nath, the grocer, started to go back with his party. The confused bandsmen thought this was the end of the ceremony and struck up a closing song.

        เคฌिเคถंเคฌเคฐเคจाเคฅ เค…เคชเคจी เคฌाเคฐाเคค เคฒेเค•เคฐ เค…เคชเคฎाเคจिเคค เคญाเคต เคธे เคฒौเคŸเคจे เคฒเค—ा। เคฌाเคœे เคตाเคฒों เค•ो เคฒเค—ा เค•ि เคถाเคฏเคฆ เคถाเคฆी เค•ी เคฐเคธ्เคฎें เคชूเคฐी เคนो เค—เคˆं, เค‡เคธเคฒिเค เค‰เคจ्เคนोंเคจे เคตिเคฆाเคˆ เค•ी เคงुเคจ เคฌเคœाเคจी เคถुเคฐू เค•เคฐ เคฆी।

        Ramlal stood rooted to the ground, his head bowed low with the weight of grief and shame. The flames of the sacred fire slowly died down. Everyone was gone.

        เคฐाเคฎเคฒाเคฒ เคธिเคฐ เคुเค•ाเค เคฆुःเค– เค”เคฐ เคถเคฐ्เคฎ เค•े เคฌोเค เคคเคฒे เคฆเคฌे เคตเคนीं เค–เคก़े เคฐเคนे। เคนเคตเคจ เค•ी เค†เค— เคงीเคฐे-เคงीเคฐे เค ंเคกी เคชเคก़ เค—เคˆ। เคธเคฌ เคฎेเคนเคฎाเคจ เคšเคฒे เค—เค।

        Ramlal turned to Bholi and said, “But what about you, no one will ever marry you now. What shall we do with you?”

        เคฐाเคฎเคฒाเคฒ เคจे เคญोเคฒी เค•ी เคคเคฐเคซ เคฆेเค–ा เค”เคฐ เค•เคนा, “เค…เคฌ เคคेเคฐा เค•्เคฏा เคนोเค—ा? เค…เคฌ เคคो เค•ोเคˆ เคคुเคเคธे เค•เคญी เคถाเคฆी เคจเคนीं เค•เคฐेเค—ा। เคนเคฎ เคคेเคฐा เค•्เคฏा เค•เคฐेंเค—े?”

        And Sulekha said in a voice that was calm and steady, “Don’t you worry, Pitaji! In your old age I will serve you and Mother and I will teach in the same school where I learnt so much. Isn’t that right, Ma’am?”

        เคคเคฌ เคธुเคฒोเคšเคจा เคจे เคเค• เคถांเคค เค”เคฐ เคธ्เคฅिเคฐ เค†เคตाเคœ़ เคฎें เค•เคนा, “เคชिเคคाเคœी, เค†เคช เคšिंเคคा เคจ เค•เคฐें। เค†เคชเค•े เคฌुเคข़ाเคชे เคฎें เคฎैं เค†เคชเค•ी เค”เคฐ เคฎाँ เค•ी เคธेเคตा เค•เคฐूँเค—ी। เค”เคฐ เคฎैं เค‰เคธी เคธ्เค•ूเคฒ เคฎें เคชเคข़ाเคŠँเค—ी เคœเคนाँ เคฎैंเคจे เค‡เคคเคจा เค•ुเค› เคธीเค–ा เคนै। เคนै เคจ, เคฎैเคกเคฎ?”

        The teacher had all along stood in a corner, watching the drama. 
        “Yes, Bholi, of course,” she replied. 

        เค…เคง्เคฏाเคชिเค•ा, เคœो เคเค• เค•ोเคจे เคฎें เค–เคก़ी เคฏเคน เคธเคฌ เคฆेเค– เคฐเคนी เคฅीं, เคฎुเคธ्เค•ुเคฐा เค‰เค ीं।
        “เคนाँ เคญोเคฒी, เคฌिเคฒ्เค•ुเคฒ,” เค‰เคจ्เคนोंเคจे เค—เคฐ्เคต เคธे เค•เคนा।

        And in her smiling eyes was the light of a deep satisfaction that an artist feels when contemplating the completion of her masterpiece.

        เค‰เคจเค•ी เค†ँเค–ों เคฎें เคตเคนी เค—เคนเคฐी เคธंเคคुเคท्เคŸि เคฅी, เคœो เคเค• เค•เคฒाเค•ाเคฐ เค•ो เค…เคชเคจी เคธเคฐ्เคตเคถ्เคฐेเคท्เค  เค•ृเคคि เค•ो เคชूเคฐ्เคฃ เคนोเคคे เคฆेเค–เค•เคฐ เคฎिเคฒเคคी เคนै। 



        Comments

        Post a Comment

        Tell Us Your Like, Dislike And Suggestions๐Ÿ‘‡